Perspektif Perlembagaan dan Tadbir Urus
13 Disember 2021 — Isu berkaitan undang-undang Syariah di Malaysia terus menjadi topik perbincangan dalam ruang wacana awam, khususnya apabila ia melibatkan hubungan antara agama, perlembagaan, dan proses perundangan negara. Dalam satu forum awam yang dianjurkan oleh Sisters in Islam (SIS), beberapa panelis membincangkan Enakmen Kanun Jenayah Syariah Kelantan 2019 dari sudut undang-undang, perlembagaan, dan prinsip tadbir urus moden.
Forum yang diadakan secara dalam talian pada 9 Disember 2021 itu bertujuan menyediakan ruang dialog terbuka mengenai bagaimana undang-undang Syariah digubal, diluluskan, dan dilaksanakan dalam kerangka sistem perundangan Malaysia yang berbilang agama dan budaya. Perbincangan tersebut menekankan kepentingan membezakan antara ajaran agama sebagai prinsip kepercayaan, dan undang-undang sebagai instrumen pentadbiran yang diwujudkan melalui proses institusi.
Kenyataan Mengenai Proses Penggubalan Undang-Undang
Dalam forum tersebut, Afiq M Noor, Ketua Undang-Undang dan Perjanjian Antarabangsa SUHAKAM, mengulas mengenai sifat undang-undang yang digubal oleh Dewan Undangan Negeri (DUN). Beliau menjelaskan bahawa semua undang-undang negeri, termasuk undang-undang Syariah, diluluskan melalui proses perbahasan dan pengundian oleh wakil rakyat yang dipilih.
Menurut beliau, proses ini mencerminkan struktur sistem demokrasi berperlembagaan Malaysia, di mana penggubalan undang-undang tertakluk kepada perbincangan manusia, selaras dengan peruntukan Perlembagaan Persekutuan. Dalam konteks ini, undang-undang dilihat sebagai hasil keputusan institusi dan bukannya suatu proses yang berada di luar mekanisme pentadbiran negara.
Kenyataan tersebut disampaikan sebagai penjelasan mengenai realiti proses perundangan, dan bukan sebagai penilaian terhadap kepentingan agama dalam kehidupan masyarakat. Ia menekankan bahawa undang-undang, termasuk undang-undang Syariah, berada dalam ruang tadbir urus awam dan oleh itu terbuka kepada perbincangan serta penelitian.
Pandangan Akademik Mengenai Undang-Undang Syariah
Turut dibincangkan dalam forum berkenaan ialah pandangan Dr Hazreena Begum, yang menekankan perbezaan antara prinsip agama dan undang-undang yang dilaksanakan oleh negara. Beliau menjelaskan bahawa walaupun undang-undang Syariah berasaskan prinsip Islam, bentuk dan kandungannya tetap melalui proses penggubalan yang melibatkan pertimbangan manusia, termasuk aspek pentadbiran, perlembagaan, dan konteks semasa.
Menurut beliau, pendekatan ini selari dengan amalan di banyak negara Islam, di mana undang-undang Syariah ditafsir dan dilaksanakan melalui kerangka undang-undang moden. Oleh itu, perbincangan dan kritikan terhadap undang-undang tersebut dianggap sebagai sebahagian daripada proses penambahbaikan dasar awam, bukannya penolakan terhadap ajaran agama itu sendiri.
Ruang Kritikan dalam Sistem Demokrasi
Salah satu tema utama forum ini ialah peranan kritikan dalam sistem demokrasi. Panelis berhujah bahawa undang-undang yang digubal oleh institusi awam wajar dinilai dari semasa ke semasa bagi memastikan ia adil, berkesan, dan selaras dengan prinsip perlembagaan serta hak asasi manusia.
Dalam konteks Malaysia yang majmuk, dialog terbuka mengenai undang-undang Syariah dilihat sebagai penting untuk memastikan kefahaman bersama antara pelbagai lapisan masyarakat. Pendekatan ini juga membantu mengelakkan salah faham dan memastikan bahawa pelaksanaan undang-undang mengambil kira realiti sosial serta keperluan semasa.
Kepentingan Dialog Antara Pelbagai Pihak
Forum tersebut turut menekankan kepentingan dialog yang berhemah antara pihak berkepentingan, termasuk penggubal undang-undang, ahli akademik, badan hak asasi, dan masyarakat awam. Dialog sebegini membolehkan pelbagai pandangan diketengahkan secara konstruktif, tanpa menjejaskan keharmonian antara agama.
Panelis bersetuju bahawa perbincangan mengenai undang-undang Syariah perlu dilakukan dengan penuh tanggungjawab, menghormati sensitiviti agama sambil mengekalkan prinsip perundangan negara. Pendekatan ini dilihat sebagai jalan terbaik untuk mengukuhkan kepercayaan masyarakat terhadap institusi undang-undang dan sistem keadilan.
Kesimpulan
Secara keseluruhan, forum awam anjuran SIS ini mencerminkan usaha untuk memupuk perbincangan matang mengenai peranan undang-undang Syariah dalam sistem perundangan Malaysia. Kenyataan dan pandangan yang dikemukakan oleh panelis bertujuan menjelaskan proses tadbir urus undang-undang, serta menekankan kepentingan dialog dan penelitian berterusan.
Perbincangan sebegini dilihat sebagai sebahagian daripada perkembangan wacana awam di Malaysia, di mana isu-isu sensitif ditangani melalui pendekatan intelektual dan perbincangan terbuka. Dalam jangka panjang, usaha ini diharapkan dapat menyumbang kepada pemahaman yang lebih baik mengenai hubungan antara agama, undang-undang, dan demokrasi dalam konteks negara berbilang kaum dan agama.
